Działka ze służebnością przesyłu

Data opublikowania: 1 czerwca 2017

Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym, jednym z rodzajów służebności. Służebność jest ogólnie definiowana jako obciążenie nieruchomości w celu zwiększenia użyteczności innej nieruchomości bądź zaspokojenia praw osoby fizycznej. Służebność powinna w możliwie najmniejszym stopniu utrudniać korzystanie z nieruchomości służebnej.

Na czym polega służebność przesyłu?

Służebność przesyłu dotyczy urządzeń służących do przesyłu energii czy substancji (np. linia wysokiego napięcia, gazociąg itp.). Przedsiębiorca, który ma wybudować wspomniane urządzenia lub do którego one należą, może w oznaczonym zakresie korzystać z nieruchomości obciążonej w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania tych urządzeń.

vikea/bigstockphoto.com

Ustanowienie służebności może powstać w formie umowy (aktu notarialnego). Umowa powinna określać treść służebności oraz ewentualne wynagrodzenie właściciela nieruchomości. Wynagrodzenie powinno zostać ustalone przed podpisaniem aktu notarialnego. Ustala je rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym. Akt notarialny pozwala przedsiębiorcy uniknąć ewentualnych bezumownych roszczeń właściciela w przyszłości. Umowa wyraźnie określa, w jaki sposób i w jakich sytuacjach przedsiębiorca ma prawo korzystać z nieruchomości, więc nie ma już potrzeby każdorazowego ustalania tych kwestii z właścicielem ani proszenia go o pozwolenie.

Służebność przesyłu a kupno działki

Jak sprawdzić, czy na działce, którą planujemy kupić, już znajdują się instalacje przesyłowe? Istniejące instalacje można sprawdzić w wyrysie z mapy zasadniczej, który można otrzymać w urzędzie miasta lub w starostwie powiatowym. Niestety nie wszystkie takie mapy są kompletne, więc nadal może się okazać, że jakaś instalacja nie jest ujęta w zasobie geodezyjnym.

Jeśli już kupiliśmy działkę, na której znajduje się lub ma się znajdować instalacja, możemy się starać anulować transakcję, lecz nie jest to łatwe. Aby można było to zrobić, musi wystąpić błąd, istotny i obiektywny, co do treści czynności prawnej. Przy tym należy wykazać, że osoba, która błąd wywołała, wiedziała o nim lub mogła go z łatwością zauważyć. Powinno istnieć uzasadnione przypuszczenie, że gdyby osoba składająca oświadczenie woli (nabywca nieruchomości) o tym błędzie wiedziała, takiego oświadczenia by nie złożyła. Jednak w praktyce trudno jest wykazać taki błąd. Najczęściej pozostaje więc odszkodowanie z tytułu służebności przesyłu.

Wygaśnięcie i zniesienie służebności przesyłu

Służebność przesyłu może wygasnąć w określonych okolicznościach. Najpóźniejszy termin wygaśnięcia określony w przepisach to zakończenie likwidacji przedsiębiorstwa, na rzecz którego ustanowiona była służebność. Przewidziano też inne zdarzenia, które prowadzą do wygaśnięcia służebności:

  • zrzeczenie się służebności przesyłu przez uprawnionego (co nie wymaga formy aktu notarialnego, chyba że służebność została ujawniona w księdze wieczystej);
  • sytuacja, gdy uprawniony do służebności przesyłu nabywa nieruchomość obciążoną i staje się jej właścicielem;
  • niewykonywanie służebności przez 10 lat, co w praktyce wymaga usunięcia urządzeń przesyłowych z działki, aby przesyłanie substancji bądź energii nie było możliwe.

W określonych przypadkach możliwe jest także zniesienie służebności przesyłu na żądanie właściciela nieruchomości. Muszą być jednocześnie spełnione dwa warunki – szczególna uciążliwość dla właściciela nieruchomości obciążonej i niecelowość wykonywania służebności przez właściciela sieci przesyłowej (art. 294 kc). Jednak wiąże się to z koniecznością uregulowania wynagrodzenia odpowiadającego uszczerbkowi poniesionemu przez właściciela sieci. Zniesienie służebności przesyłu bez wynagrodzenia możliwe jest wtedy, gdy nieruchomość obciążona straciła jakiekolwiek znaczenie dla właściciela sieci przesyłowej (przestała przynosić jakąkolwiek korzyść gospodarczą).

Po wygaśnięciu służebności przesyłu właściciel urządzeń przesyłowych utrudniających korzystanie z nieruchomości ma obowiązek ich usunięcia. Jeśli łączy się to z dużymi trudnościami lub kosztami, przedsiębiorca musi naprawić szkodę z tego wynikłą (art. 305 [3] § 2 i § 3 kc).

Podobne artykuły

Dodaj swój komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola wymagana są oznaczone *