Mieszkanie własnościowe i spółdzielcze a rozwód

Data opublikowania: 17 maja 2018

Rozwodzące się pary nieuchronnie stają przed decyzją – co zrobić z mieszkaniem? Jak uniknąć sporów majątkowych? Prawo przewiduje kilka możliwości, które przedstawiamy poniżej.

Sposób postępowania z mieszkaniem zależy od tego, czy mieszkanie jest własnościowe, czy spółdzielcze i czy należy do majątku wspólnego, a także od cech samego mieszkania i od okoliczności konkretnej sprawy.

frenta/bigstockphoto.com

Mieszkanie własnościowe

Jeśli jedno z małżonków zakupiło mieszkanie jeszcze przed zawarciem małżeństwa, czy też nawet w momencie ślubu mieszkanie zostało nabyte w drodze spadku lub darowizny, bądź nabyte za środki z majątku osobistego – pozostaje ono częścią majątku osobistego tego małżonka i nie podlega podziałowi. Natomiast jeśli zostało nabyte już w trakcie trwania małżeństwa, należy ono do małżeńskiej wspólności ustawowej. Wskutek rozwodu ta własność ustaje, natomiast majątek wspólny należy podzielić między małżonków.

Sposób podziału zależy od tego, czy małżonkowie potrafią dojść do porozumienia w kwestii majątkowej, a także od cech samej nieruchomości. Podział majątku wspólnego można przeprowadzić już w postępowaniu rozwodowym. Może to być podział fizyczny mieszkania na dwa odrębne lokale. Istnieje też możliwość sprzedania lokalu i podziału pieniędzy zgodnie z udziałami we współwłasności. Inna opcja to pozostanie jednej osoby w mieszkaniu i spłacenie udziału drugiej.

Mieszkanie spółdzielcze

W przypadku mieszkania spółdzielczego kwestia własności jest ustalana w zależności od daty jego nabycia. W przypadku prawa spółdzielczego własnościowego mieszkanie jest własnością wspólną, jeśli zostało przyznane jednemu z małżonków przez spółdzielnię przed 15 stycznia 2003 r. i było wykorzystywane do zaspokojenia potrzeb rodziny. Wówczas można je sprzedać i podzielić się pieniędzmi. Innym rozwiązaniem jest zamiana spółdzielcza – przekazanie mieszkania do spółdzielni w zamian za dwa mniejsze lokale. Jednak rzadko jest to możliwe w praktyce, gdyż mieszkanie musiałoby być spore, by dało się je zamienić na dwa w pełni funkcjonalne lokale.

Natomiast jeśli mieszkanie zostało zakupione od członka spółdzielni, sytuacja jest taka jak w przypadku mieszkania własnościowego. Jeśli należy do majątku osobistego jednego z małżonków, nie podlega podziałowi. Jeśli jednak należy do majątku wspólnego – możliwości podziału są takie jak opisano powyżej w odniesieniu do mieszkania własnościowego.

W przypadku spółdzielczego prawa lokatorskiego należy zwrócić uwagę, że przysługuje ono tylko jednej osobie, a współwłasność małżeńska obowiązuje jedynie do czasu ustania małżeństwa. Należy w terminie jednego roku od rozwodu powiadomić spółdzielnię, któremu z byłych małżonków przypada prawo lokatorskie albo przedstawić dowód wszczęcia postępowania o podział tego prawa. Jeśli o przyznaniu prawa orzeka sąd, zwykle przypada ono temu z małżonków, które sprawuje opiekę nad dziećmi, natomiast drugie otrzymuje pieniądze.

Wspólne korzystanie

Niekiedy dochodzi do sytuacji, gdy małżonkowie muszą razem zamieszkiwać jeszcze przez pewien czas po rozwodzie. Sąd musi rozstrzygnąć, w jaki sposób będą oni korzystali z mieszkania – np. przyznać każdemu z nich część lokalu do wyłącznego korzystania. Orzeczenie o wspólnym korzystaniu nie jest jednoznaczne z podziałem majątku wspólnego – jest to tylko rozwiązanie tymczasowe, póki nie dojdzie do podziału. Może ono też zostać wydane także w sytuacji, gdy jedno z małżonków ma wyłączny tytuł prawny do lokalu bądź jest to lokal wynajmowany. W wyjątkowych przypadkach sąd może orzec o eksmisji jednego z małżonków – gdy wskutek rażąco nagannego zachowania wspólne zamieszkiwanie jest niemożliwe.

Podobne artykuły

Dodaj swój komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola wymagana są oznaczone *